براي شنيدن فايلهاي فوق به فلش پليير نياز داريد. اگر اين نرمافزار را نداريد: از اينجا دانلود کنيد
| تبليغات | X |
بيشك آواز ايراني يكي از اصليترين مولفههاي موسيقي ايراني است و به نوعي ميتواند در جايگاه نماد موسيقي ايراني از آن دفاع كند. از طرفي بايد به سيطره بلامنازع ادبيات در فرهنگ ـ به خصوص موسيقايي ـ اشاره كرد كه سبب شده عمده مخاطبان موسيقي در ايران، كلام و آواز را ركن اصلي موسيقي تلقي كنند. طبيعي است كه در اين شرايط آموزش آواز به يك ضرورت فرهنگي تبديل ميشود و برگزاري كارگاههاي پيشرفته آموزشي اقدامي درخور. برگزاري كارگاه آواز از سوي استاد محمدرضا شجريان در شرايطي كه جريانهاي مختلف موسيقايي و ژانرهاي متفاوت در حال رشد هستند، بيشك، كاري پسنديده و اتفاقي در راستاي حفظ هويت و ثبات فرهنگي است اما با وجود اينكه امروزه موسيقي آوازي ايران به دليل حضور استاد محمدرضا شجريان ـ به نوعيـ مورد توجهترين و قابلاعتناترين بخش موسيقي ايراني را به خود اختصاص داده است، آواز او محمل تجمع و تمركز همه نگاهها و نوشتهها و از طرفي آسيبپذيرترين و در عين حال قابل انتقادترين بخش اين رشته است. برگزاري كارگاه آموزش آواز استاد شجريان نيز علاوه بر اينكه به عنوان نخستين گام، اقدامي موثر تلقي ميشود اما به نوبه خود در معرض بررسي است.
شيوه شجريان به تنهايي پاسخ گو نيست
داريوش طلايي كه يكي از رديفدانهاي برجسته موسيقي ايراني است درباره اين كارگاه و برگزاري آن گفت: برگزاري كارگاههاي آموزشي به ويژه پرورش استعدادهاي نهفته علاقهمندان به آواز در موسيقي حركتي نيكو و پسنديده است اما گمان ميكنم سبك و شيوه شجريان بهتنهايي پاسخگوي نيازهاي موسيقي آوازي ما نيست.اين رديفدان و استاد دانشگاه همچنين خاطرنشان كرد: نكته و پرسشي كه باقي ميماند اين است كه به دليل گستردگي در حوزه آواز آيا مجال براي آموزش آواز در حوزههاي ديگر آوازي باقي ميماند؟اين نوازنده تار در ادامه گفت: تشكيل كلاسهاي آموزش آواز از سوي آقاي شجريان بسيار خوب است، چرا كه ايشان در اين زمينه استاد و صاحب سبكند و طبيعتا كشف استعدادهاي آوازي در كلاسهاي آموزشي از اين دست ضروري است. داريوش طلايي با تاكيد بر ايجاد چنين كارگاهايي ابراز كرد: آواز در موسيقي ايران مقولهاي گسترده و دانهدار است در نتيجه برگزاري كلاسهاي آموزشي از اين دست تنها بخشي از نياز علاقهمندان را مرتفع خواهد كرد.فرهنگستان هنر به عنوان يكي از متوليان امور هنري ـ از جمله موسيقي ـ در طول فعاليتش نشان داده كه موسيقي در اين بخش نيز با بيمهري و كمتوجهيهايي روبهرو بوده است و در اين زمينه نيز اندك مشكلاتي وجود دارد.
به نحوه تشكيل اين كارگاه معترضم
استاد عبدالمجيد كياني، نوازنده سنتور و مدير گروه موسيقي فرهنگستان هنر در اين رابطه اظهار داشت: تشكيل كلاس آموزش آواز با نظارت و محوريت استاد شجريان بسيار خوب است و قطعا برگزاري كلاسهاي آموزشي براي اعتلاي فرهنگ موسيقي ايران مفيد است، اما نسبت به نحوه تشكيل اين كلاس از سوي معاونت هنري فرهنگستان هنر معترض هستم. اين نوازنده سنتور و رديفدان پرسابقه در ادامه به داورها در تشكيل كلاس آواز اشاره كرد و گفت: فرهنگستان هنر بدون مشورت با گروه موسيقي اقدام به برگزاري اين كارگاه كرده است و عنوان داور براي اين كار درست نيست. داوري مربوط به جشنوارههاي رقابتي است و عنوان داور در اين مقوله غير رقابتي درست نيست. محمدرضا شجريان با وجود اينكه كمتر به عنوان يك معلم و رديفدان مطرح بوده است اما با هر اجرا و ارائه هر كاست، كلاس داير نموده است كه خروجيهاي بسياري از آن حاصل شده است.
آقاي شجريان رديف منتشر كنند
عبدالحسين مختاباد كه آواز و آموزش آن را يك عمليات فردي ميداند، گفت: كلاس آواز كارگاه سخنراني نيست و طبيعتا آقاي شجريان وقت نميكنند به اين همه شاگرد رسيدگي كنند. وي در ادامه افزود: فكر ميكنم وقت آن رسيده كه آقاي شجريان دست به انتشار رديف آواز بزند. رديفي منقح و اصولي كه ما در آواز كمبود آن را احساس ميكنيم. مختاباد به اقدامات آيندهنگر از سوي شجريان اشاره كرد و اظهار داشت: اين كار يك اتفاق موقت است و حكم يك تببر را دارد. به هر حال يك بيماري با مسكن از بين نميرود. اين خواننده در پايان خاطرنشان كرد: تعداد آوازخوانهاي واقعي از تعداد انگشتان يك دست كمتر است. در كشور ما بهتر است اقداماتي از اين قبيل با يك آيندهنگري صورت پذيرد. داوراني كه با قضاوتشان اجازه ورود شركتكنندگان به اين كارگاه را ميدهند عبارتند از علي جهاندار، محسن كرامتي، مظفر شفيعي و حميد نوربخش كه يكي از نقاط قابل بحث در اين باره هستند. به هر حال هر 4 نفر از شاگردان استاد شجريان هستند و بهتر بود با افزوده شدن افرادي ديگر وسعت انتخابها بيشتر ميشد.
در اين كارگاه روي تكنيك و صداي افراد كار مي شود
حميدرضا نوربخش كه خود يكي از اعضاي هيات داوران است در اين خصوص گفت: آموزش كارگاهي آواز در وهله اول يك جريان است كه ميتواند با حضور اساتيد واجد صلاحيت به يك حركت مستمر تبديل شود. از طرفي ديگر كارهاي اينچنيني ميتواند دسترسي جوانان را به استاد ميسر كند. وي در خصوص مولفههاي انتخاب افراد نهايي گفت: در اين كارگاه بيشتر نگاه ما به مسائل تكنيكي و صداي افراد است، نه به آموزش يك مكتب آوازي خاص. چيزهايي كه در اين كارگاه به آنها پرداخته خواهد شد، رفتارهاي عمومي آواز است. از جمله صداسازي.مديرعامل خانه موسيقي در ادامه افزود: ما در آزمونمان فقط از نقطهنظر صدا افراد را گزينش ميكنيم. به هر حال صدا يك امر ذاتي و خدادادي است و با آموزش و تمرين نميتوان به آن رسيد. نوربخش در پايان صحبتهايش از برنامهريزيهاي بلندمدت خانه موسيقي براي برگزاري كارگاههاي آموزش ساز و آواز پيشرفته خبر داد.
اگر چه داوران اين كارگاه از يكدستي و يكپارچگي برخوردارند اما وجود چند هنرمند از مكاتيب ديگر ميتوانست هيات داوران را در انتخابهايشان بيشتر ياري و حوزه تفاوتها را افزايش دهد.
همه چيز به وقت استاد بستگي دارد
علي جهاندار كه در حال حاضر يكي از مدرسين برجسته آواز ايراني است در پاسخ به اين پرسش كه ضرورت برگزاري اين كارگاه چيست؟ گفت: خيلي بديهي است كه آموزش استاد شجريان براي هر هنرجويي غنيمت است و جريانساز. اما همه چيز به وقت استاد بستگي دارد. وي در خصوص وضعيت فعلي و موج تقليدي كه از شجريان ميشود، اظهار داشت: من معتقدم هر كس راه خودش را ميرود. به قول بنان نگوييد تقليد، بگوييد تشويق. هر كس به طور ذاتي از صدايي خاص برخوردار است كه بعد از استقلال اين صدا نمايان خواهد شد. جهاندار با اشاره به اينكه اين كارگاه اميدواري و هدفمندي به بار ميآورد، درباره اعضاي هيات داوران گفت: طبيعتا اگر تعداد افراد هيات داوران بيشتر بود از تمام لحاظ نتايج بهتر به بار ميآمد اما پوشيده نماند كه دشواري اين انتخابها بسيار زياد است.
بايد به ريشه ها بپردازيم
عليرضا شاهمحمدي كه در سالهاي اخير صدايي متفاوت از او شنيدهايم در اين خصوص گفت: من معتقدم اين حركت به تبعيت از شيوههاي آموزشي استاد محمدرضا لطفي پايهريزي شده است و در مجموع فكر ميكنم ضرورتي براي اين كار وجود ندارد.وي با اشاره به اينكه اين كارگاه نميتواند چيز تازهاي داشته باشد، افزود: با توجه به اينكه موج شجريانزدگي در فضاي موسيقي آوازي رايج است، هيچ توجيهي براي اين كار وجود ندارد. اين خواننده جوان در ادامه پرداختن به منابع و سرچشمههاي اصلي آواز ايراني را ضروري دانست و خاطرنشان كرد: ما با پرداختن به شيوههاي قديمي ميتوانيم دريچههاي جديدي به روي آواز ايراني باز كنيم و به فرمهاي جديدي برسيم. من معتقدم بايد به كاوش ارزشهاي ناشناخته آواز بپردازيم و ريشهها را جستوجو كنيم. وي در پايان گفت: با ارادت بينهايت به استاد شجريان بايد بگويم كه ايشان بايد از آموزش كنارهگيري كنند. به هر حال شاگردان ايشان هستند و راه ايشان ادامه خواهد داشت. به نظر ميرسد اگر به مجموعه داوران كه برآمده از مكتب و متاثر از شيوه استاد شجريان هستند، چند مدرس ديگر اضافه ميشد، ميتوانست اين مجموعه را كاملتر در پايان و فارغ از هرگونه نگاهي جانبدارانه ميتوان به اين نكته رسيد كه آموزش آواز بيشك در اين شرايط بسيار ضروريست اما اينكه اين مهم چگونه آغاز شود و انجام آن چه پديدههايي به بار خواهد آورد، به يك بررسي كارشناسانه و خارج از اين گزارش نياز دارد. آنچه مسلم است اينكه ظهور هر پديده هنري احتياج به گستردگي و تنوع انواع آن دارد و اميد ميرود شرايط به سمتي برود كه علاوه بر اين كارگاه ـ كه از سوي فرهنگستان هنر حمايت ميشود ـ اساتيد ديگر نيز بتوانند با حمايت دولت و موسسههاي فرهنگي كارگاههايي را تشكيل دهند تا در اين مسير هنرجويان وارد فضايي شوند كه نتيجهاش چيزي جز گفتمان موسيقايي و ارتقاي سطح آواز ايراني نيست
براي شنيدن فايلهاي فوق به فلش پليير نياز داريد. اگر اين نرمافزار را نداريد: از اينجا دانلود کنيد