استاد شجریان - مصاحبه استاد شجریان با رادیو ایران

^{بیشتر معلمان آواز در سراسر ایران صلاحیت تدریس ندارند و یکی از انگیزه های مهم من در تشکیل کارگاه های آواز نشان دادن راه درست برای تعلیم و آموزش آواز است.
به گزارش خبرنگار مهر ، محمدرضا شجریان با بیان این مطلب افزود : من همیشه به دنبال راهی بوده ام تا آواز ما سمت و سوی آکادمیک پیدا کند تا هنرجویان ما این قدر سرگشته نباشند.
انگیزه تشکیل کارگاه
وی با اشاره به برگزاری کلاس آموزش آوازدر تالار وحدت و خانه هنرمندان که چند سال پیش صورت گرفت گفت : تنها آموزش در آواز کافی نیست بلکه پرورش هم مهم است و"پرورش"هم مربی و معلم خاص می خواهد تا او بتواند با هنرجو سینه به سینه کار کند واشتباهات را به او گوشزد کند در حالی که ما در این زمینه ها بسیار کمیود داریم.
شجریان در ادامه با ذکر این نکته که کمبود در کار آموزش و پرورش آواز او را به برگزاری کارگاه آموزشی ترغیب کرده است گفت : دراین کارگاه می خواهم در باره نکات مهم و کلیدی در آوازصحبت کنم چرا که اغلب هنرجویان به این نکات توجهی ندارند؛طریقه تمرین کردن ،اینکه چه عواملی برای تمرین لازم است و پاسخ به صدها پرسشی که ممکن است از سوی هنرجویان مطرح شود در این کارگاه مورد نظر است.
این استاد آوازبا اشاره به دوره عالی گفت : فعلا ما برنامه ای برای این دوره نداریم و پس از برگزاری این کارگاه باید در باره این دوره تصمیم بگیریم.
وی با اشاره به مسئله نگران کننده نبود خواننده شایسته تاریخ آوازدرحال حاضر گفت : با توجه به وجود استعدادهای درخشان در بین جوانان، این کارگاه و در کل ایجاد سیستم درست آموزش آواز می تواند سطح کیفی آواز را بالا ببرد.
ویژگی های یک معلم آواز
شجریان با اشاره به اینکه اخلاقیات درآموزش هنر،سهم بسیارعمده ای دارد، در باره ویژگی های یک معلم آوازگفت : آنچه که درآموزش موسیقی، بخصوص آواز (کاری به رشته های دیگر ندارم)اولویت دارد این است که معلم آواز باید حتما خودش آواز خوان قابلی بوده و دارای صدا،شیوه وتکنیک باشد و گرنه هنرجو خوب تربیت نمی شود و هر اشکالی هم در کار معلم باشد مثل یک بیماری و ویروس به هنرجو منتقل می شود( که غالبا هم قابل اصلاح نیست).بنا برتجربه چهل پنجاه ساله ای که در کار آواز دارم ،اعتقاد دارم که کسی که می خواهد آواز تدریس کند باید حتما صدا و تحریر داشته باشد،خارج نخواند وفراتر ازردیف،خلاقیت داشته باشد؛ صرف نظر از تمامی این مشخصاتی که گفتم یک معلم خوب آوازباید دارای حال وحوصله باشد تا بتواند با هنرجو سرو کله بزند و هنر معلمی داشته باشد چرا که ممکن است یک کسی خوب آواز بخواند ولی معلم خوبی نباشد ؛ در کل باید بگویم که در این مسئله خیلی نکات ظریف وحساس دیگری هم هست که در حوصله مخاطبان نیست.
مهمترین اشکال هنرجویان آواز
استاد شجریان با اشاره به مهمترین اشکال هنرجویان آواز،"تحریر"و"خارج کردن صدا"گفت : یک خواننده آواز بایدحداقل 15 نت را خوب بخواند ،نه اینکه چند نت وسط را خوب بخواند وبالا وپایین آن نت را خراب بخواند ؛ درست مثل پرده های یک ساز،خواننده باید از همه نت ها استفاده کند، برای اینکه هنرجو بتواند نت ها را خوب بخواند باید تمرین بکند و با تکنیک به آن برسد واینجا نقش معلم مهم است که به او بگوید در کجاها مشکل دارد وکدام نت را باید تمرین کند.
استاد بی معلم!
این استاد آوازبا بیان این نکته که خودش معلم آوازو معلم صدا نداشته است گفت : من حتی یک معلم آوازهم نداشتم ، تمامی معلمان من نوازنده بودند،فقط آقای دوامی بود که ردیفدان و تصنیف خوان بود؛ هیچ کدام آواز خوان و معلم آواز نبودند که من شیوه آواز را از آنها یاد بگیرم ،ردیف آوازی را هم به شیوه خودم آموختم ؛همه اینها را من از روی شعور خودم فراگرفتم. نوار شنیدم،صفحه شنیدم، آثارقدیمی،جدید،رادیوو..خوب ها را گرفتم و بدها را رها کردم تا اینکه خودم شد "شجریان".
خوانندگان بهتر از شجریان
محمدرضا شجریان در ادامه گفت : راه من مورد اقبال قرارگرفت وحالا می بینم که همه می خواهند مثل شجریان بخوانند؛ من گفتم خب پس من راهش را باید یاد بدهم ،من به کسی که می خواهد مثل شجریان بخواند راهش یاد می دهم که بهتر از شجریان بخواند ، راهش را یاد می دهم که مثل دیگران هم بتواند بخواند.این راه دارد.}